Okyar Tahaoğlu

"Durmak istiyorsan sağlam dur. Yürümek istiyorsan çabuk yürü."

Browsing Category Genel

Genel

Girişimcinin sahip olduğu en önemli özellik

 

Son yıllarda yüzlerce girişimci ve girişimci adayı ile tanışma imkanım oldu. Başarılı olan girişimcilerin karakter özelliklerini, ortak yönlerini anlamaya çalıştım. Doğru iş, doğru ortak, doğru zaman, paternleri görebilmek, ilk çalışanları doğru seçmek, hızlı davranmak, büyüme kanallarını doğru seçmek, fırsatçı olmak, dikkat çekmemek, soru sormayı bilmek, dinlemeyi bilmek. Bunları ilk bakışta dikkatimi çeken özellikler arasında sayabilirim. Bunların her birini yapmak zor değil. Ancak hepsini neredeyse kusursuz bir şekilde aynı zamanda yapabilmeyi becermek zor. İşte girişimin hikayesini, bu noktaları nasıl birleştirdiğini,  arka arkaya nasıl hayata geçirdiğini anlayabildiğinizde saygı duymaya başlıyorsunuz. Anlayamadığınız da ise “şanslı adamlarmış” diyerek konuyu adlandırıyoruz.

Bir girişimin başarılı olabilmesi gerçekten büyük bir şans gerektiriyor, iyi bir girişimci ise işini şansa bırakmıyor. Denemekten vazgeçmiyor. Aslında sürekli denemek, şansına fazladan bir fırsat vermek değil midir? Hangi yaptığımız iş ilk denemede tam ve güzel oluyor? Bunu bilen girişimci sürekli deniyor, değiştiriyor ve tekrar deneyerek şansını artırıyor. Ta ki birisi ona dur deyinceye kadar denemeyi bırakmıyor. Bazen ortağı, bazen ailesi, bazen sağlığı veya yatırımcısı dur diyor. İşte o zamana kadar pes etmiyor.

Dinlemeyi biliyor, satış yapmak için gittiği müşterinin başka isteklerini dinlemeyi ihmal etmiyor. Paternleri yani örüntüleri görmeye, problemi anlamaya çalışıyor. Gerekirse iş modelini hızla değiştiriyor. İlk fikrimde yanılmışın demekten gocunmuyor.  Yalnız kalmaktan korkmuyor, korksa da başarma inancı bu korkudan daha büyük oluyor.

Başarılı girişimci, geçmişte verdiği emeğin ve ileride sahip olacağının değerini iyi  biliyor. Bugünü asla ucuza satmıyor. Buna en iyi örnek facebook ve yemeksepeti verilebilir. Zuckerberg, facebook için verilen teklifleri sırasıyla reddediyor. İlk teklif 10 milyon dolar ve son teklif 1 milyar dolardı. Yemeksepeti’nin de ilk kurulduğu dönemde bir holdingten aldığı ortaklık teklifini kabul etmediği bilinir. Hızlı ve doğru karar verebilmek, hayır demeyi bilmek bir girişimci ruha sahip kişilerin sahip olması gereken özelliklerinden bazıları.

Sizce bir girişimcinin başarılı olmak için sahip olması gereken en büyük özellik nedir?

Dijital / Genel

Türümüzün son örneğiyiz

 

Prof. Harari’ye göre türümüzün son örneği olarak yok olacağız. Bizden sonra gelecek insan türü, biz hayvanlara nasıl davrandıysak bize öyle davranacak. Bu değişim bir kaç on yılda olacak. Onların insafına kaldık.

Davos Ekonomi Forumu’nda gelecekle ilgili öngörülerini paylaşan Harari, kitabında bahsettiği konuların devamı niteliğinde konuştu. Bilgisayarların ve telefonların hacklenmesi gibi insan beyininin hackleneceğinden bahsetti. Bilginin önemine dikkat çekti. Geçmişte toprağa sahip olan kesim tüm insalığı yönlendiriyordu. Sonra sanayiye sahip olan ülkeler, bölgeler insanlığa yön verdi. Şimdi sıra bilgiye sahip olmada. Buraya kadar yeni bir şey yok. Ancak bu bilginin az sayıda insanın elinde olacağına ve dijital bir diktatörlükten bahsetmesi dikkat çekici. Amazon, Apple, Facebook ve Google kendi bilgi ekosistemlerini kuran ve sürekli büyüyen şirketler, bu olağan şüpheli 4’lünün Harari’nin bahsettiği dijital diktatörler olacağı açık.

Hiç bilenle bilmeyen bir olur mu? 

Google’ın sahip olduğu veriden bahsederken bizi bizden daha iyi tanıdığı söylenir. Ailemizle ve yakın arkadaşlarımızda paylaşmadığımız hangi bilgilere sahip? bugün yaptığınız Google aramalarını düşünün, paylaştığınız lokasyon bilgisi, takip ettiğiniz sosyal medya hesapları, bunları birleştirince şu an nasıl bir ruh halinde olduğunuzu ve gelecekteki tercihleriniz hakkında çok ipucu vermiş oluyorsunuz. Esasen Google bir medya şirketi olarak bu verileri kullanıp, reklam geliri elde ediyor. Şimdi ise bu sadece ticari ve reklam amaçlı değil başka amaçlarla da kullanılabilir hale geliyor. İşte bilgiye sahip olan şirketler, bir avantaja çevirme fırsatını bulduğu an bu verileri kullanmaya başlayacaktır. Konu artık ülkeler meselesi değil,  şirketler ve teknoloji merkezlerinin odaklanması meselesidir. Teknolojiyi üretenler, bilgiye birinci elden ulaşanlar ve sadece kullananlar olarak sınıflandırılacağız. Harari’nin bahsettiği türlerin değişimi bu ayırımdan aşlayacak.

İnsan beynini hackleme nedir?

İnsanların bilgiye sahip olan kaynaklarca hackleneceği üzerine düşünmekte yarar var. İnsanın beyni nasıl hacklenir? Bir bilgisayar nasıl eklenirse benzer bir yaklaşımla başlanır. İnsan, tahmin edilebilir hatalar yapar ve zaafiyetleri kullanılarak kandırılabilir. Telefon dolandırıcılığı, sosyal mühendislik, algı yönetimi, oltalama bunlara güncel örneklerdir. Bu aslında yeni bir yöntem değil, uzun zamandır askeri birliklerce savaşlarda kullanılan bir yöntemdir. Karşıdaki düşmanın psikolojisini bozmak için kendi ordusunu sayıca üstün göstermek için çeşitli yönlemler kullanılırdı. Propaganda yapmak için söylenti yaymak gibi sosyal teknikler de kullanıldı. Sonraki dönemde PR diye adlandırdığımız halka ilişkiler uzmanlık dalı bu disiplinden ortaya çıkmış bir meslektir. Hatta reklam ve pazarlama da insanların bir ürünü beğenmesi için iletişimin gücünü kullanarak o ürünün, taze, lezzetli, kaliteli, yeni, tercih edilen, mutlu eden, en iyi olduğunun düşünülmesini sağlamaya ve satışları artırmaya çalışır. Şimdi bahsedilen insan hackleme ise bu yanıltma tekniğinin kitlelere yönelik değil, bireye özel yapılmasıdır. Sadece ticari amaçla değil, bireyleri ayrı ayrı ve kitleleri yönlendirme amaçlı kullanılmasıdır.

Bu tehlike midir, fırsat mıdır?

Bilgiyi bu şekilde toplama, işleme ve iş modeline çevirme gücü ancak ülke politikaları ile yönlendirilebilir. Bu yeni soft power’ın (kaba kuvvet yerine yumuşak gücün) farkında olan ülkeler var. ABD, Çin, İsrail gibi ülkeler tüm dünyadaki verileri işlemeye aday ülkeler. Diğer tarafta bu yeni gücün farkında olan ancak korumacı bir tercihle yerel teknolojiler üreterek en azından kendi halkının verilerini olağan şüpheli 4’lüye karşı koruyan ülkeler de var. Dünyanın geri kalanı ise değişimden habersiz 3. sanayi devriminin ürünlerini kullanarak oyalanmaktadır.

Harari’nin tahminleri ne kadarı doğru çıkacak bilemeyiz ancak insanları yalan haber ve hacklenmeye karşı bilinçlendirme çabası takdir edilmeli. Birey olarak beynimizi hackelenmeden korumak için kurumlardan ve ülkelerden çözüm beklemeden kendi akıllı korunma tekniklerimizi geliştirmeliyiz. Beynimize bir yargıya varmadan düşünmeyi öğretmeliyiz. Belki de bu şekilde kendi aklına hükmedebilen yeni bir türün oluşmasını bizler başlatmış olacağız.

Genel / Liderlik

Sabah uyanıp kendine gelmek

 

Katıldığım bir kişisel gelişim eğitiminde eğitmen gruba “sabah uyandıktan sonra nasıl kendinize gelirsiniz, ne yaptıktan sonra tam olarak güne başlarsınız” diye bir soru sormuştu. Başta garipsediğim bu sorunun sonradan insanları gerçekten tanımak için iyi bir yol olduğunu anladım. Cevaplar arasında yataktan çıkar çıkmak kendime gelirim da vardı, servisler ofise gelip kahve içtikten sonra güne başlayabilirim gibi daha geç ayılanlar da vardı. Bugün aynı soruya yanıtım cep telefonuma gelen ilk mesajı görünce olur. İlk mesajı, e-postayı, haberi okuyuncaya kadar hep hareketimiz ezbere ve robotik gerçekleşiyor. Zihnimizi kullanmaya başladığımız ilk an ise bize özel gelen bir mesajı yanıtlamakla başlıyor.